Selçukluda tahta İzzeddin Kılıç Arslan'mı Gıyaseddin Keyhüsrev mi çıktı

Yapımcılığını ve Senaristliğini Mehmet Bozdağ’ın üstlendiği, yönetmenliğini Metin Günay’ın yaptığı TRT1 ekranlarının fenomen dizisi Diriliş Ertuğrul, kadrosunu her geçen gün güçlendirmeye devam ediyor. Burak Dakak Diriliş Ertuğrul dizisinde; Selçuklu Sultanı Alaeddin’in Mahperi Sultan’dan olan oğlu “Şehzade Gıyaseddin Keyhüsrev” karakterini canlandıracak. Diriliş Ertuğrul'da Gıyaseddin Keyhüsrev adını duyanlar hemen 'Diriliş Ertuğrul Gıyaseddin Keyhüsrev kim' 'Gıyaseddin Keyhüsrev kimdir' diye aramaya çoktan koyuldu bile. Peki Diriliş Ertuğrul'a yeni gelecek olan olan İkinci Gıyaseddin Keyhüsrev kimdir biliyor musunuz? Hadi gelin minik bir beyin fırtınası yapalım be bu önemli tarihi şahsiyeti tanıyalım. İkinci Gıyaseddin Keyhüsrev kimdir hayatı ve ölümüne dair tüm detaylar haberimizde. İşte Gıyaseddin Keyhüsrev'in biyografisi ve eşleri... 2. Gıyaseddin Keyhüsrev Kimdir? 2. Gıyaseddin Keyhüsrev hayatı, biyografisi, dönemi, ile ilgili bilgi. I. Alaattin Keykubat’ın büyük oğludur. 1237’de ölünce sağlığında veliaht seçtiği oğlu Kılıç Arslan’ın yerine devlet adamları, komutanların baskısıyla II. Gıyasettin’i Selçuklu tahtına çıkardı (1237). Eyyubilerle olan ilişkilerini siyasal evliliklerle güçlendirdi. Vezir Sadettin Köpek, Kubadabad Sarayı’nda sultanın önünde öldürüldü 

BURAK DAKAK ‘ŞEHZADE GIYASEDDİN KEYHÜSREV’ OLACAK

Sinem Uslu ve Hasan Küçükçetin’in ardından Diriliş Ertuğrul Dizisi’ne Engin Öztürk ve Burak Dakak da dahil oldu. Engin Öztürk daha önce rol aldığı Muhteşem Yüzyıl Dizisi’nde II. Selim karakteri, Behzat Ç Bir Ankara Polisiyesi, Hatırla Gönül ve Yüksek Sosyete dizileriyle diziseverlerin beğenisini kazanırken oynağı karakterlerle Türkiye kadar Orta Doğu ülkelerinde de tanınmıştı. Engin Öztürk’ün, Diriliş Ertuğrul dizisinde “Günalp” adlı yeni bir karakterde rol alacağı öğrenildi.

Ezel, Benim Adım Gültepe, Geniş Aile ve Umuda Kelepçe Vurulmaz dizileriyle dikkatleri üzerine çeken Burak Dakak ise Diriliş Ertuğrul dizisinde; Selçuklu Sultanı Alaeddin’in Mahperi Sultan’dan olan oğlu “Şehzade Gıyaseddin Keyhüsrev” karakterini canlandıracak.

2. Gıyaseddin Keyhüsrev kimdir?

Anadolu Selçuklu Devleti 12. hükümdarı II. Gıyaseddin Keyhüsrev kimdir? İşte II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in biyografisi; II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in 1221 yılında doğduğu tahmin ediliyor. Babası I. Alaeddin Keykubad, annesi “Mahperi Sultan” olarak da bilinen Hunat Hatun. 1128'de Mengüçoğlu Beyliği'ni ortadan kaldırıp topraklarını ülkesine katan Alaaeddin Keykubat, onu Erzincan iline melik atayarak atabeyi Mübarizeddin Ertokuş'la birlikte Erzincan'a gönderdi. Melikliğinin ilk yıllarında Trabzon'u kuşattı.

Babası, kendisinden küçük olan kardeşi İzzeddin Kılıç Arslan'ı veliahtlığa atamıştı ancak babasının 1237 yılında öllmesi üzerine Sadeddin Köpek önderliğindeki bazı emirlerin desteğiyle Türkiye Selçuklu tahtına Gıyaseddin Keyhüsvrev çıktı. Kardeşinin tarafını tutan Harezm emirlerine karşı mücadeleye girişti; onları kendisine biat etmek zorunda bıraktı. Dımaşk (Şam) ve Halep Eyyubi hükümdarları ile babasının zamanında yapılan tabiiyet anlaşmalarını yeniledi. Halep Eyyubi hükümdarının kızı ile evlenmek, kendi kız kardeşini ise onunla evlendirmek yoluyla akrabalık kurdu. Çok geçmeden diğer Eyyubi hükümdarları ve Artuklular da kendisine bağıölı oldu. Moğolistan'a babasının hazırladığı elçilik heyetini gönderdi.

Keyhüsrev, saltanatının ilk yıllarında güvenmediği devlet adamlarını Sadeddin Köpek'in telkinleri ile birbir etkisiz hale getirdi; hatta eski veliaht İzzeddin Kılıçarslan ile annesi Adile Hatun'u da öldürttü ve Türkiye Selçuklu tahtı üzerinde hak iddia eden Sadeddin Köpek'i de 1239 öldürttü. Daha önce yönetimde etkili olan emirlerin yeniden işbaşına geçmesiyle devlet eski düzenine kavuştu, dış ilişkileri düzeldi. Eyyubi melikleri, İznik'te hüküm süren Bizans imparatorları (İznik İmparatorluğu) ve Kilikya ile Mardin Artukluları II. Keyhüsrev'e bağlılıklarını sürdürdüler. 1240'ta Diyarbakır, Türkiye Selçuklularının eline geçti.

Bu arada Moğolların önünden kaçarak Anadolu'ya sığınan göçebe Türkmenler, Anadolu'daki yerleşik devlet düzeni içinde yeni sorunlar yaratmaya başladı. Bu koşullarda Baba İshak'ın başlattığı Babai ayaklanması çok hızlı ve kanlı bir şekilde gelişti. Beyşehir Gölü üzerindeki Kudababad Sarayı'na sığınan Keyhüsrev, Moğol tehlikesine karşı ülkeyi savunmak üzere 1240 yılında Erzurum sınırında bulunan orduyu çağırarak ayaklanmayı bastırabildi. Bu olay neticesinde devletin gücü önemli ölçüde sarsıldı.

Türkiye Selçuklularının zayıflamasından yararlanan Moğollar 1242'de Erzurum'u ele geçirdiler. 1243 yılında Kösedağ Savaşı'nda da Anadolu Selçuklu ordusunu yenilgiye uğrattılar. II. Keyhüsrev savaştan sonra Batı Anadolu'ya kaçtı. Moğollar Sivas'a girdi ve şehri üç gün süreyle yağma ettirdi. Ardından Kayseri'yi kuşattılar, kahramanca direnmesine rağmen şehri ele geçirip büyük bir katliam yaptılar. Azerbaycan'a dönüşleri sırasında aynı şekilde Erzincan'da katliam yaptılar. Bu olaylar sırasında Keyhüsrev'in annesi ve ailesi Halep'e gitmeye çalışırken yakalanıp Moğollar' a teslim edildi.

Amasya'da bulunan Vezir Mühezzebüddin Ali Moğol komutanı Baycu Noyan'a gidip Selçukluları Moğollara vergi verir bağımlı bir devlet haline getiren ağır bir anlaşma imzaladı. Moğollarla barışın sağlanmasının ardından Konya'ya dönen sultan bundan sonra devlet işlerini bütünüyle veziri Şemseddin İsfahani'ye bıraktı. Vezir, Sultanın ailesini Moğollar'a teslim etmiş olan Ermeni Krallığı üzerine sefere çıkarak Tarsus'u kuşattı. Bu sırada Alâiye'de bulunan sultan, içki içmekte iken veya baktığı vahşi hayvanların ısırması sonucu öldü. Henüz yirmi beş yaşında idi. Cenazesi Kümbethane'ye kondu. Onun ölümü üzerine Selçuklu ordusu Tarsus kuşatmasını bırakıp Konya'ya döndü.

Süleymanşah Dönemi:



I. Kılıçarslan Dönemi:

Bizansın kışkırtmalarıyla ittifak içinde olduğu Çakabeyliğine son vermiştir.
Danişmentlilerden Malatya alınmıştır.
I. Haçlı Seferi sırasında iznik’in Haçlıların eline geçmesi üzerine başkent Konya’ya taşınmıştır.
Musul’u ele geçirmiş bunun üzerine Irak ve Suriye Selçukluları birleşerek I. Kılıçarslan üzerine yürümüşlerdir. I. Kılıçarslan savaşı kaybetmiş, Habur nehrini geçerken boğularak ölmüştür.
I. Mesut Dönemi:

I. Mesut Danişmentli Emir Gazinin desteği ile Anadolu Selçukluları’nın başına geçmiştir.
Il. Haçlı Seferine karşı mücadele edilerek Haçlılara ağır kayıplar verdirilmiştir.
Bu dönemde ilk defa batı kaynaklarında Anadolu’ya Türkiye adı verilmiştir.
İlk Anadolu Selçuklu parasını bastırmıştır.
Anadolu Selçuklu Devleti’nde ilk kez kurumsallaşma ve bayındırlık çalışmaları yapılmıştır.
II. Kılıçarslan Dönemi:

Kardeşi Şahin Şah’ın elinden Ankara ve Çankırı’yı almıştır.
Danişmentliler ve Mengüceklere son vermiştir.
Miryokefalon Savaşı (1176) (ASD-Bizans) Nedeni:

Bizans’ın, Türkleri Anadolu’dan atmak istemesi.

Sonuçları:

1. Bizans savaş tazminatı ödedi.

2. Anadolu’nun Türk yurdu olduğu kesinleşti.

3. Bizans’ın Anadolu için tüm umutları sona erdi.

4. Anadolu üstünlüğü tekrar Türklere geçti.

III. Haçlı Seferine karşı savaşmıştır.
İlk Anadolu Selçuklu medresesi bu dönemde açılmıştır. (Aksaray)
Yaşlandığını ileri sürerek ülkeyi on bir oğlu arasında paylaştırmıştır.
II. Rükneddin Süleyman Şah Dönemi:

I. Gıyaseddin Keyhüsrev Bizans seferindeyken Konya’yı alarak Anadolu Selçukluları’nın başına geçmiştir.

Kardeşlerinin elinden Amasya, Niksar ve Elbistan’ı almıştır.
Bizans’ı vergiye bağlamıştır.
Erzurum’u alarak Saltuklulara son vermiştir.
I. Gıyaseddin Keyhüsrev Dönemi:

Trabzon Rum imparatorluğu üzerine yapılan sefer sonucu Karadeniz ticaret yolu açılmıştır.
Samsun ve Antalya’yı ele geçirmiştir.
Antalya’da bir donanma kurularak ilk defa denizcilik alanında faaliyet gösterilmiştir.
Venedik ve Kıbrıs’la ticaret antlaşmaları yapılmıştır.
I. İzzettin Keykavus Dönemi:

Sinop alınmış, burada tersane kurulmuştur.
Trabzon Rum imparatorluğu vergiye bağlanmıştır.
Kıbrıs ve Venedikle yapılan ticari antlaşmalar yenilenmiştir.
I. Alaaddin Keykubat Dönemi:

Anadolu Selçukluları’nın en parlak dönemidir.
Anadolu Türk birliği sağlanmıştır.
Ticareti geliştirebilmek için;
— Venediklilerle geniş çaplı bir ticari antlaşma imzalanmıştır.

— Kervansaraylar yapılmıştır.

— Devlet sigortacılığı sistemi geliştirilmiştir.

— Kırım’daki Suğdak limanı alınmıştır. (İlk deniz aşırı sefer)

Moğol tehlikesine karşı şu önlemler alınmıştır;
— Sınır boylarındaki ve büyük kentlerdeki kaleler güçlendirilmiştir.

— Harzemşahlar ve Eyyubilerle ittifak kurulmuştur.

— Moğol Hanı Ögeday’a elçiler ve hediyeler gönderilmiştir.

Yassıçemen Savaşı (1230) (ASD x Harzemşahlar) Nedeni:

1. Türk – İslam liderliği mücadelesi

2. Harzemşahlar’ın Ahlat’ı alması

Sonuçları:

1. Harzemşahlar yıkılma sürecine girdi.

2. Moğollara karşı kurulan ittifak parçalandı.

3. Anadolu, Moğol istilasına açık hale geldi.

II. Gıyaseddin Keyhüsrev Dönemi:

Babası Alaaddin Keykubat’ı veziri Saadettin Köpek’e öldürtmüştür.
Devleti, veziri Saadettin Köpek yönetmiştir.
Baba İshak (Babailer) İsyanı (1240) Nedeni:

Türkmenlerin, vergi yükü ile sosyal – ekonomik sorunlarının artması.

Sonuçları:

Bu isyan güçlükle bastırıldığından Moğollar, Anadolu Selçukluları’nın güçsüzleştiğini görerek Anadolu’ya saldırıya geçmişlerdir.

Kösedağ Savaşı (1243) (ASD x Moğollar) Nedeni:

Moğolların Anadolu’yu ele geçirme isteği

Sonuçları:

1. Anadolu Selçukluları yıkılma sürecine girdi.

2. Batı yönündeki Türk ilerleyişi bir süre için durdu.

3. Siyasal birlik çözüldü ve merkezi otorite zayıfladı.

4. Anadolu Selçuklu Devleti üzerinde yoğun bir Moğol baskısı kuruldu.

5. Moğollara ödenen vergiler Anadolu’yu ekonomik yönden sarstı.

6. Ticari faaliyetler zayıfladı.

7. Anadolu Türk siyasi birliği parçalandı.

8. Özellikle Batı ve Kuzeybatı Anadolu’da (uc bölgelerinde) zamanla Moğol baskısı azalınca Oğuz —Türkmen boyları tarafından çok sayıda beylik kuruldu.

En önemlileri şunlardır:

Karamanoğullari (Konya, Karaman yöresinde)

Germiyanoğulları (Kütahya, Tavşanlı yöresinde)

Candaroğulları (Kastamonu, Sinop yöresinde)

Aydınoğulları (Birgi, Aydın yöresinde)

Karesioğulları (Balıkesir yöresinde)

Osmanoğulları (Söğüt, Domaniç yöresinde)

Bu dönemde Anadolu Selçuklu Devletini Moğol baskısından kurtarmak için çalışmalar da yapılmıştır. Anadolu Selçukluları ve beylikler Moğollara karşı Memlüklerden yardım istemişlerdir. Memlük Sultanı Baybars 1277’de Elbistan’a gelerek Moğolları burada yenmiştir. Fakat Baybars kendisini Anadolu’ya çağıranlardan destek alamayınca Mısır’a geri dönmüştür.

1308 yılında II. Mesut’un ölümü üzerine Anadolu 1 Selçuklu Devleti yıkılmıştır.

Anadolu Selçuklu Devleti’nin Yıkılma Nedenleri:

1. Türkmenlerin küstürülmesi

2. Kösedağ Savaşı

3. Sultanların yetersiz olması

4. Anadolu’nun Moğol egemenliğine girmesi

5. Veraset sistemi

6. Baba İshak isyanı

KÜLTÜR VE UYGARLIK

Devlet Yönetimi Devletin başında hanedana mensup birisi bulunurdu. Hanedanın bütün erkek üyelerinin tahta çıkarak devleti yönetme hakkı vardı.

Kendilerine bir eyaletin yönetimi verilen hanedan mensuplarına melik denirdi. Meliklerin yetkileri Anadolu Selçuklu Devleti’nde sınırlandırılmıştır. Amaç devletin dağılmasını engellemektir.

Önemli devlet işleri divanda görüşülürdü.

Toprak Yönetimi:

İlk Türk İslam devletleri ikta sistemini uygulamışlardır. Buna göre toprak devlete aitti. işleme hakkı ise halka verilmişti. Toprağı işlemeyenlerden toprağı alınır, başkasına verilirdi. Böylece üretimin sürekliliği sağlanırdı.

Ordu:

Selçuklularda ordu 3 bölümden oluşurdu.

1. Hassa ordusu: Sürekli maaşlı askerlerdir.

2. Tımarlı sipahiler: İkta sahiplerinin eyaletlerde yetiştirdiği atlı askerlerdir.

3. Yardımcı kuvvetler: Savaş zamanında toplanan gönüllüler ile bağlı beylik ve devletlerden gelen askerlerdir.

Hukuk:

İlk Türk İslam devletlerinde şer’i ve örfi hukuk olarak iki türlü hukuk uygulanmıştır.

Şeri Hukuk: İslam dini kurallarına göre düzen-lenmiş hukuk kurallarıdır.

Örfi Hukuk: İslamiyet öncesi Türk geleneklerinin İslamiyet’e aykırı olmamak kaydıyla düzenlenip uygulandığı hukuk kurallarıdır.

Dil ve Edebiyat:

Selçuklularda edebiyat ve resmi dil Farsça, medreselerde bilim dili olarak Arapça kullanılmıştır.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.